Czym jest certyfikat FSC i dlaczego warto używać oznaczonych w ten sposób produktów?

Co to jest certyfikat FSC?

Mały symbol certyfikatu FSC możesz spotkać na produktach, które wykonane są z drewna, a także jego pochodnych – papieru czy tektury. W dużym skrócie oznacza to, że firma, która wytwarza dany produkt, korzysta z surowca pozyskanego w sposób, który nie narusza zasobów biologicznych i struktury lasów. Certyfikat ten przyznaje się najczęściej producentom mebli, papieru, tektury, drukarniom, ale także stolarzom, tartakom czy składom drewna. Dzięki temu mają oni potwierdzenie, że drewno (lub włókna drzewne służące do produkcji papieru czy tektury) pochodzą z certyfikowanych, czyli zarządzanych odpowiedzialnie lasów.

Kto i po co certyfikuje lasy?

FSC to skrót od Forest Stewardship Council, czyli nazwy organizacji non profit, która zajmuje się certyfikacją lasów oraz produktów z drewna i papieru. Standard FSC jest wspierany przez największe organizacje ekologiczne na świecie. Cieszy się ogromnym poważaniem w branży drzewnej, meblowej czy przetwórstwa drewna. Dlaczego w ogóle certyfikuje się lasy oraz wyroby pochodzące z przetwarzania drewna? Po to, aby na mocno konkurencyjnym rynku wspierać te firmy, którym na sercu leży dobro lasów i ich bioróżnorodności. System certyfikacji wyróżnia surowce pochodzące z odpowiedzialnej gospodarki leśnej.

Zasady zrównoważonej gospodarki leśnej

Idźmy więc dalej. Dlaczego to tak ważne, aby lasami zarządzać w sposób odpowiedzialny i na czym to w ogóle polega? Organizacja FSC wyróżniła aż 7 zasad zrównoważonej gospodarki leśnej: 1. Ograniczanie wylesiania oraz przywracanie do dawnego stanu zdegradowanych krajobrazów leśnych. 2. Tworzenie obszarów chronionych. 3. Zarządzanie lasami tak, aby ograniczać ryzyko pożaru, występowania szkodników czy chorób. 4. Zapewnienie równowagi pomiędzy sprzedażą produktów leśnych a zrównoważonym charakterem ich pozyskiwania. 5. Dbanie o ochronną funkcję lasów jako ekosystemów zapobiegających powodziom, suszom, lawinom oraz zapewniającym korzyści ich mieszkańcom. 6. Tworzenie miejsc pracy opartych na gospodarce leśnej oraz ochrona miejsc wiążących się z tradycyjnymi wierzeniami czy kulturami mieszkańców. 7. Sprawiedliwy podział korzyści z zasobów leśnych, promowanie badań naukowych i edukacji, która wspiera wiedzę ekologiczną.

Myślenie nie tylko o lasach, ale i o ludziach. Czy to się jednak opłaca?

Jak więc zarządzać lasami według standardów FSC? Po prostu mądrze. Tak, by respektować prawa ludności lokalnej oraz dążyć do równości i partnerstwa zgodnie z zasadami Fair Trade. Nie eksploatować lasów i ich mieszkańców dla nadmiernego zysku. Chronić rzadką florę i faunę. Unikać stosowania nawozów sztucznych i pestycydów. Zachować martwe drewno, by zapewnić lasom bioróżnorodność. A w trakcie pozyskiwania drewna minimalizować powstawanie odpadów, zużycie wody i energii oraz nie niszczyć lasu. Dlaczego więc ciągle tak niewielu producentów korzysta z drewna certyfikowanego oraz z produktów drzewnych z tym znakiem? Barierą są koszty, choć w dłuższej perspektywie to decyzja opłacalna. Większość producentów i firm handlowych na Zachodzie wymaga dziś takiego certyfikatu, a klienci są skłonni zapłacić więcej za produkty pozyskiwane w sposób ekologiczny i etyczny. Co więcej, z roku na rok można zauważyć wzrost zainteresowania produktami FSC. Rynek oraz konsumenci są coraz bardziej świadomi i chcą eko deklaracje przekładać na konkretne działania.

Dla kogo przeznaczony jest certyfikat drewna FSC oraz ile wynosi jego koszt?

Certyfikat drewna FSC jest przeznaczony dla rozległego spektrum firm z branży papierniczej i drzewnej, drukarni, dystrybutorów, handlarzy czy wydawnictw, a jego koszt zależy od kilku istotnych czynników. Na wydatek z tym związany wpływa zarówno wielkość danej organizacji, jak i pochodzenie samego surowca. Nie bez znaczenia pozostaje też złożoność samej produkcji czy wyniki oceny poszczególnych składników. Koszty certyfikacji będą zatem dość różne dla małych firm i większych przedsiębiorstw.

Warunki i wymagania

Aby dana organizacja mogła posługiwać się certyfikatem FSC, musi przede wszystkim zaopatrywać się w certyfikowane surowce na potrzeby swojej działalności produkcyjnej czy handlowej. Warunkiem jest zdobycie odpowiedniego numeru certyfikatu, który nadaje jednostka certyfikująca po przeprowadzeniu stosownego audytu. Kod taki zawsze będzie indywidualny, co umożliwia identyfikację jego posiadacza w międzynarodowej bazie podmiotów certyfikowanych. Wdrożone wytyczne pozwalają na pełną kontrolę przepływu surowca na poszczególnych etapach łańcucha produkcyjnego, a w efekcie także oznakowanie i sprzedaż produktów wytworzonych ze źródeł certyfikowanych.

Obowiązek certyfikacji

Warto pamiętać, że niektóre organizacje są zobowiązane do posiadania certyfikatu FSC. Obejmuje to wszystkie podmioty biorące udział w łańcuchu dostaw, które przejmują prawa własności w kontekście certyfikowanych wyrobów. Obowiązek dotyczy też organizacji wykonujących określone działania na poszczególnych etapach obrotu. Dotyczy to chociażby sprzedaży wyrobów z certyfikatem i oświadczeniami FSC na dokumentach sprzedaży, a także etykietowania takich produktów. Podobnie wygląda to w przypadku podmiotów, które odpowiadają za zmianę składu czy integralności fizycznej certyfikowanych wyrobów – np. poprzez dodanie do nich materiałów pochodzenia leśnego czy modyfikację opakowania. Certyfikat muszą ponadto posiadać organizacje promujące takie produkty, za wyjątkiem wyrobów gotowych i już oznaczonych etykietą FSC. Dotyczy to np. sprzedawców detalicznych. W każdym wypadku należy jednak przestrzegać instrukcji zawartej w „Przewodniku po znakach towarowych FSC”, przeznaczonym dla posiadaczy licencji promocyjnej.

Korzyści dla biznesu

Z certyfikacją FSC wiążą się liczne korzyści biznesowe. Rozwiązanie to podnosi przede wszystkim standardy w zakresie gospodarki leśnej. FSC to jedyny system wspierany przez pozarządowe organizacje ekologiczne, takie jak chociażby WWF. Certyfikat stanowi tym samym istotny punkt odniesienia dla firm zajmujących się gospodarką leśną na całym świecie. Organizacje z sektora prywatnego i publicznego mogą dzięki niemu spełnić surowe wymogi związane z odpowiedzialną polityką zakupową. Właściciele i zarządcy lasów oraz firmy z przemysłu drzewnego zyskują dostęp do nowych odbiorców, co podnosi przychody z działalności. Certyfikacja FSC nadaje wiarygodności marce, a także zwiększa zaufanie klientów. W rezultacie poprawia wizerunek firmy i otwiera przed nią nowe możliwości marketingowe.

Wpływ na ekosystemy i wymogi prawne

FSC wychodzi naprzeciw degradacji lasów i pozyskiwaniu drewna z nielegalnych źródeł, a także wylesianiu obszarów certyfikowanych. Organizacje dysponujące certyfikatem przyczyniają się tym samym do ochrony ekosystemu oraz zmniejszania negatywnego wpływu działalności na środowisko. Certyfikacja pomaga też w spełnieniu szeregu wymogów prawnych, które obowiązują w wielu krajach i regionach. Przepisy te dotyczą zakazu używania drewna pozyskanego nielegalnie, a także wykonanych z niego produktów. Zgodność z tymi wytycznymi stanowi podstawę certyfikacji w systemie FSC, a uczestnictwo w nim znacząco ogranicza ryzyko kontaktu z surowcami o niepotwierdzonym pochodzeniu.

Jak uzyskać certyfikat FSC?

Chcesz wiedzieć, jak uzyskać certyfikat FSC? Pierwszym krokiem powinno być nawiązanie kontaktu z akredytowaną jednostką certyfikującą, która może również udzielić wszelkich informacji na temat kosztów oraz czasu trwania całego procesu. Obecnie w Polsce nie ma większych trudności ze znalezieniem firm certyfikujących w systemie FSC. Kolejnym krokiem jest wdrożenie wszystkich wymaganych standardów oraz przeprowadzenie audytu, mającego na celu ocenę zgodności działalności podmiotu z wytycznymi. Na podstawie tych działań powstaje raport, który umożliwia jednostce certyfikującej podjęcie decyzji o przyznaniu certyfikatu.

Nadanie certyfikatu

W przypadku pozytywnej decyzji jednostki certyfikującej organizacja otrzymuje indywidualny kod FSC w systemie XXX-COC-000000 oraz kod licencji do korzystania ze znaków towarowych – FSC-C000000. Warto pamiętać, że organizacja FSC sama w sobie nie bierze udziału w procesie nadawania certyfikatów. W rezultacie nie ma więc wpływu na decyzje, które podejmują audytorzy przynależący do akredytowanych jednostek certyfikujących. Zasady takie obowiązują w przypadku certyfikacji właścicieli i zarządców obszarów leśnych, a także firm przetwórczych.

Rodzaje certyfikatów FSC

Istnieją dwa rodzaje certyfikatów FSC. Jeden (FSC FM, czyli Forest Management) otrzymują zarządcy lasów i leśnych plantacji. Drugi to FSC CoC (Chain of Custody) – przyznaje się go firmom z branży drzewnej, meblowej i papierniczej, które chcą sprzedawać produkty z tym certyfikatem. Czy łatwo otrzymać certyfikację? Wcale nie! Certyfikat FSC CoC opiera się na kontroli łańcucha dostaw. Aby produkt mógł się pochwalić certyfikatem, zasady zgodne ze standardem FSC muszą być przestrzegane na każdym etapie pozyskiwania i przetwarzania surowca drzewnego: przy pozyskiwaniu drzewa z lasu, jego obróbce, produkcji, pakowaniu i sprzedaży. Certyfikat przyznaje się na 5 lat, a w trakcie jego trwania raz w roku przeprowadza się audyty kontrolne. Standard FSC jest oczywiście dobrowolny, ale w wielu branżach (np. mebli z segmentu premium) jest ważnym czynnikiem wpływającym na konkurencyjność przedsiębiorstwa.

Zmiany w branży drukarskiej? Black Point jest na to gotowe!

Czy taka certyfikacja ma zastosowanie w branży druku? Jak najbardziej! Doskonałym tego przykładem jest Black Point i linia ekologicznych tonerów OH! GREEN. Papier i tektura, których używamy do pakowania tonerów zamiast tworzywa sztucznego, to wyroby wykonane w 100% z recyklingu, a do tego z certyfikatem FSC. Chcemy w ten sposób wspierać mądre zarządzanie lasami i dołączyć do grona firm, którym leży na sercu los naszej planety. W końcu chroniąc nasze lasy, chronimy przyszłość naszych dzieci. Chcesz wiedzieć, jak Black Point dba o ekologię? Sprawdź nową linię tonerów OH! GREEN od Black Point!